KARİKATÜRÜMÜZÜN İKİ BÜYÜK USTASI; FERRUH DOĞAN VE FERİT ÖNGÖREN'İ ANIYORUZ...

Karikatürümüzün iki büyük ustası; Ferruh Doğan ve Ferit Öngören'i, 10 yıl arayla 7 Haziran tarihinde yitirmiştik... 1932 doğumlu Ferruh Doğan, 2000 yılının 7 Haziran'ın da veda etmişti yaşama. Ferruh Doğan için yıllar önce yazdığım yazının başlığında "Az çizgiyle çok söz söylemenin ustası" tanımlamasını kullanmıştım Ferruh ağabey için. Gerçekten de çizgi sadeleştirme ustası olan Ferruh Doğan, az çizgiyle çok şeyler söyleyen, yalın çizgilerin büyük ustasıydı karikatürümüzde. Onu 7 Haziran 2000 tarihinde yitirdik. Aramızdan ayrılalı 18 yıl geride kaldı bugün...

Ferruh ağabey kendi kuşağı çizerler içersinde bile bir başka duruşa sahipti... Çizgiyi onun kadar ekonomik kullanan pek fazla çıkmadı 50 kuşağı arasından...Bence en önemli yanlarının başında toplumsal duyarlılığı, çok okuyan, çok takip eden, çok araştıran bir yapıya sahip olması gelirdi ki, bu açıkcası günümüzde pek az çizerde bulunan bir özellik haline geldi!.. Ferruh ağabeyle yaptığınız ayaküstü ve kısacık bir sohbette bile bu saydıklarımı hemen hissederdiniz...

Onunla gerçek anlamda dostluğumuz 1983 yılında başlamıştı... Güldürü Üretim Merkezi’nde çalışırken yaptığımız “Pazartesi Toplantıları”na bir pazartesi günü de Ferruh Doğan katılmıştı... Ferruh ağabeyle ilk kez o toplantıda tanışmış ve söyleşi sonrasında elimde heyecanla tuttuğum “Politika” isimli kitabını ona imzalatmıştım... Çizgiyi de, sözü de ekonomik kullanmayan bir Gırgır öğrencisi olduğum için o gün Ferruh Doğan’ın yanına biraz ürkek yaklaşmıştım açıkçası... Ama kurduğum diyalog sonrasında bu ürkeklikten eser kalmamıştı... Ferruh ağabeyle daha sonraları pek çok kez ayaküstü muhabbetlerimiz oldu... Bu muhabbetlerde yaptıklarımı ciddi olarak izleyen, bana yaptıklarımla ilgili mesleki sorular soran kısacası mesleğine müthiş saygısı olan bir ustayı görmekten hep gurur ve onur duydum...

Gene bir 7 Haziran'da, bundan 4 yıl önce, 7 Haziran 2010'da dünyaya veda eden Ferit Öngören de özgün çizgisinin ötesinde benim karikatür ve mizah tarihi anlamında bilgi ve deneyimlerinden en fazla yararlandığım ağabeydi. Türk karikatürü ve mizahı üzerine notlar almış, kafa yormuş, kitap yazmış olan Ferit Öngören, bu alanda var olan "objektif" bakış eksikliğini de benim açımdan epeyce azaltmış bir ustadır.

Yandaki 17 Şubat 2007 tarihli fotoğrafta Cihan Demirci ile Ferit Öngören Karikatürcüler Derneğindeki bir toplantıda görülüyor. Karikatür tarihine hep yanlı bakıp, sevdiği ve yakınlık duyduğu karikatürcüleri öne çıkarıp, uzak durduklarını, sevmediklerini yok sayan, karikatüre hep çıkar açısından bakan bir başka hakim anlayışın karşısında Ferit Öngören'in o yapmacıksız, yalın ve geniş açılı bakışı ve anlayışı karikatür ve mizah tarihimize sağlıklı bakışın da ipuçlarını verir bize. 

Ferruh Doğan ağabey de, Ferit Öngören ağabey de yakından tanıyıp, sohbetlerini paylaşma olanağı bulduğum ustalardandı, aynı yıl doğmuş bu iki önemli usta, 10 yıl arayla bu kez de aynı gün veda ettiler dünyaya, ikisini de bir kez daha sevgi ve özlemle anıyorum...

Cihan Demirci- AH! (7 Haziran 2018)

FERRUH DOĞAN'DAN ÇİZGİLER... 

SEMİH POROY'UN ÇİZGİSİYLE FERRUH DOĞAN

CİHAN DEMİRCİ'NİN ÇİZGİSİYLE FERRUH DOĞAN

NECATİ ABACI'NIN ÇİZGİSİYLE FERRUH DOĞAN

FERRUH DOĞAN'I TANIYALIM... 

1932'de İstanbul2da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesindeki öğrenimini son sınıfta bıraktı.İlk karikatürü 1945 yılında Şaka dergisinde yayımlandı. Doğan Kardeş, Pazar Postası, hafta, yeditepe, 41 buçuk, Dolmuş, Kim, Tef, Taş, Taş-Karikatür, Akbaba ve Ant dergileriyle Cumhuriyet, Milliyet, Yeni İstanbul, Vatan, Akşam, Dünya ve Ulus gazetelerinde çalıştı. Özgür İnsan ve Toplum, İstanbul Ekspres gazetelirnede çizdi. Asrileşen Köy ve Çizgili Dünya isimli albümlerini yayımladı. İstanbul Gazeteciler Cemiyeti ve sendikasının gazete resmi ve karikatürü dallarında birinçilik ve ikincilik ödüllerini, İtalya’da Bordighera ve Marostica’da, Üsküp’te, Belçika’da çeşitli birincilik, üçüncülük ve jüri özel ödüllerini aldı. Sanatçının Tolentino’da (İtalya) Uluslararası Mizah Müzesi’nde bir karikatürü bulunmaktadır. Ferruh Doğan 9 Haziran 2000 tarihinde aramızdan ayrıldı.

FERİT ÖNGÖREN'DEN ÇİZGİLER... 

    HALİL İ. YILDIRIM'IN ÇİZGİSİYLE FERİT ÖNGÖREN

FERİT ÖNGÖREN'İ TANIYALIM

1932’de Diyarbakır’da doğan Öngören, 1958’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Avukatlık mesleğinin yanı sıra yazar, karikatürcü ve ressam olarak eserler verdi. 1969 yılında Turhan Selçuk ve Semih Balcıoğlu ile birlikte Karikatürcüler Derneği’nin kurulmasına öncülük etti. 1966’da Lastik-İş Sendikası’nın yayın organı Lastik-İş’i çıkardı. Filiz, a, Yelken, Köprü, Ataç, Değişim, Şiir Sanatı, Yeni a gibi dergilerde yazdı. İlkçağlardan günümüze değin Anadolu şiirinin evrimini inceleyen araştırması Soyut dergisinde yayımlandı. Akbaba, Dolmuş, Tef, Gırgır gibi mizah dergiciliği tarihinde önemli yeri olan pek çok dergide eserleri yayımlanan Öngören, Vatan, Akşam, Günaydın, Gün, Sabah, Bugün, Meydan gibi gazetelerde yazdı. Karikatürcüler Derneği’ni kurduktan sonra Karikatür Müzesi’nin kurulması ve Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması’nın başlamasında da önemli katkılarda bulundu. Öngören, İstanbul'la ilgili çizgilerini "Nesneler" adlı kitabında topladı. "Cumhuriyet Dönemi Türk Mizahı ve Hicvi" adlı kitabında ise araştırmacı ve tarihçi kimliğiyle karikatür ve mizah tarihimizi anlattı...

(MİZAHHABER ARŞİVİ- CİHAN DEMİRCİ)

2. ULUSLARARASI ÇUKUROVA KARİKATÜR FESTİVALİ ADANA'DA GERÇEKLEŞTİ.

2. Uluslararası Çukurova Karikatür Festivalinin kapanış anında festivale konuk olan karikatürcüler toplu halde Çukurova Belediye Başkanıyla sahnede... 

Tan Oral, Ufuk Tekin, Altan Öymen "Acılı Adana" söyleşisinde... 

AH MİZAH / ÖZEL HABER - Çukurova Belediyesince düzenlenen 2. Uluslararası Çukurova Karikatür Festivali, 17-18 Kasım tarihlerinde Adana'da gerçekleşti. 17 Kasım Cuma günü açılışı yapılan festivalde, Orhan Kemal Kültür Merkezi önünde açılan standlarda karikatür ve çizgi roman kitapları, çizgi roman ve çizgi bant karakterlerinin karton maketleri sergilendi. Çukurova Belediye başkanı Soner Çetin'in konuşmasıyla açılan festivaldeki ilk söyleşi "Acılı Adana"da, festivalin aynı zamanda "Onur Konuğu" olan, 80 yaşındaki delikanlı çizer Tan Oral ile yılların duayen gazetecisi-siyasetçisi Altan Öymen konuşmacıydılar. Bu söyleşiyi Çukurova Belediyesi Kültür Müdürü ve bu festivalin beyni olan Ufuk Tekin sundu. Sonrasında uzun yıllar önce Cumhuriyet gazetesinde yayınlanmış bir röportaj dizisinin sergisi olan "Acılı Adana" ile, Don Kişot Dergisinin Uluslararası Farkılıklara Saygı Karikatür sergileri ile festivale Ukrayna'dan katılan Oleksy Kustovsky ile İtalya'dan gelen Marco De Angelis'in sergileri hep birlikte açıldı. 

Yılmaz Aslantürk, Bülent Üstün ve Mehmet Saygın söyleşi sonunda çiçek plaketlerini alırken... 

Yönlendiriciliğini Mehmet Saygın'ın yaptığı İlk günün son etkinliğinde; Kötü Kedi Şerafettin'in çizeri Bülent Üstün ile Otisabi karakterinin çizeri Yılmaz Aslantürk konuşmacı olarak, kendi çizgi maceralarını anlatıp, bu yaz yitirdiğimiz çizgi roman ustası Galip Tekin'i andılar. Bu arada biz de şunu öğrendik ki, Galip Tekin yaşamını yitirmeseydi bu festivalin konukları arasında olacaktı. Festivalin ikinci günü olan 18 Kasım Cumartesi günü, Orhan Kemal Kültür Merkezi önündeki kitap standlarında kitap imzasıyla başladı. Festivalin konuklarından çizgi romancı-karikatürcü Bülent Arabacıoğlu, Tan Oral, Bülent Üstün, Yılmaz Aslantürk, Hicabi Demirci "Komik Şeyler" standında kitaplarını imzaladılar. Festivalin en keyifli etkinliği sürenin yetmediği "Çocuklarla çizim etkinliği" idi. Adana'daki çeşitli özel okulllardan gelen öğrencilerin karşısında oturan tüm festival konuğu çizerler onları çizerken, çocuklar da konul çizerleri çizdiler. 

Zeynep Özatalay, İ.Serdar Sayar ve Cihan Demirci... 

Bu etkinliğin ardından Orhan Kemal Kültür Merkezi salonunda, yönlendiriciliğini İ.Serdar Sayar'ın yaptığı 2 söyleşi yanyana gerçekleşti. Önce mizah yazarı ve karikatürcü Cihan Demirci "Oğuz Abi'nin Gırgır"ı başlıklı söyleşide kısaca Gırgır dergisinin çıkış öyküsünü, Gırgır'lı yılları anlattıktan sonra karikatürün, mizah dergilerinin ve mizahın bugün yaşadığı sorunlara değindi. Çizer, illustratör Zeynep Özatalay'da "Editoryal İllustrastyon" başlıklı konuşmasında editoryal çizim inceliklerine değindi. Ardından salondan gelen sorulara yanıt verildi. 

Marco De Angelis, Erdoğan Karayel ve Oleksy Kustovsky...

Bir sonraki etkinlikte, festivale yurt dışından katılan 3 konuk çizer sahne aldı. Almanya'dan gelen çizer Erdoğan Karayel'in yönlendiriciliğinde, Ukraynalı çizer Oleksy Kustovsky ile İtalyan çizer Marco De Angelis, tercümanlar eşliğinde, kendi ülkelerindeki karikatür serüveninin durumunu anlatıp, Türkiye Karikatürü üzerine görüşlerini bildirdiler. 

2004 yılında, ne yazık ki çok erken bir yaşta yitirdiğimiz Tarsus kökenli, bu toprakların insanı olan çizer Necati Abacı da 2. Çukurova Karikatür Festivalinde unutulmadı ve eşi Sabahat Abacı onun anısına sahnedeydi. 

Festivaldeki diğer iki sergide ikinci gün açılan, Erdoğan Karayel'in "Çizgilerde Yaşayanlar-Portre Karikatürler" sergisi ile Zeynep Özatalay'ın "Çizgili Türkiye Gündemi" sergileriydi. Festivalde "Musa Kart" adına düzenlenen "Basın Özgürlüğü" konulu karikatür yarışmasının da ödül töreni gerçekleşti. Ayrıca "Çocuklar" kategorisinde ödül alanların ödülleri de verildi. Festivalde "Basın Özgürlüğü" ödülü, 9 ay Silivri'de hapis yatan, yaz aylarında özgürlüğüne kavuşan, ancak davası devam etmekte olan yılların usta çizeri Musa Kart'a verildi. Tan Oral'a verilen "Onur Konuğu" ödülünün ardından festivalin son etkinliği için Sunay Akın sahne aldı ve 1 saatlik "Bakmak ile Görmek" başlıklı, karikatür-çizgi roman-çizer anıları-anekdotları ağırlıklı bir gösteri sundu. Bu tür festivallerin hem sürelerinin hem de adetlerinin artması, yıllardır yaşamadığı baskı kalmayan karikatürün-mizahın-çizginin gücünün hak ettiği yere yeniden ulaşması dileğiyle... (AH!) 

2. ULUSLARARASI ÇUKUROVA KARİKATÜR FESTİVALİNDEN ÇEŞİTLİ ANLAR, FOTOĞRAFLAR...